Over het hart van zen, wat zazen is en de leraar

Dai Shin

Dai Shin betekent open geest/groot hart. Dai betekent groot, Shin betekent zowel hart als geest. Dit is voor mij het hart van zen: met een open geest en ruim hart elke situatie tegemoet treden. Dit is een voortdurende inspiratie én oefening. Dit grote hart is altijd in mij (en jou) aanwezig, maar we zien het niet altijd omdat we ons gemakkelijk laten afleiden door de vele gedachten over onszelf, over de mensen om ons heen en over de wereld. Wanneer we dit beginnen te zien, komt de open geest, het vreugdevolle hart meer in ons naar voren. In deze open geest en in dit ruime hart is alles mogelijk. Het beoefenen van zazen (zittende meditatie) leert ons de werking van onze geest te zien en het hart van mededogen te laten ontwaken.

Wat is zen?

Hoewel er duizenden boeken zijn over zen en de beoefening van zazen, gaat het in zen niet om kennis, maar altijd om mijn/jouw ervaring. De 13e eeuwse zenmeester Daito Kokushi (1283-1383) drukt het zo uit: ‘Deze wereld is zo onbegrijpelijk, ondenkbaar en wonderbaarlijk! Door wat wordt ik aangeraakt en wat raak ik hier en nu aan?’ In de de drukte van ons dagelijks leven gaan we zo gemakkelijk voorbij aan wat we op dit momen ervaren. Zenbeoefening kan ons helpen om uit ons hoofd te komen en ruimte en stilte in onszelf te hervinden.

Over zazen

Zazen (letterlijk: zittende meditatie) is de formele beoefening van zen. Dit is zowel een fysieke als een geestelijke oefening. Het gaat om stil zitten en alles zo laten. Je er niet mee bemoeien. Alleen maar zijn. Precies hier, waar je nu bent. En precies zoals je nu bent (ook als je onrust, vermoeidhieid, irritatie of verdriet ervaart). Zittend in zazen, op een kussen, een bankje of stoel hoef je gedurende 25 of 30 minuten (langer of korter mag ook) niets te doen en nergens naar toe. Een pauze in de hectiek van het dagelijks leven, is dat niet wat we allemaal wensen?

Het is heel eenvoudig, maar niet zo gemakkelijk. Onze geest wil altijd iets doen. Daarom geven we onze geest tijdens zazen soms iets te doen, zoals het tellen van de adem. Dit en meer leer je in de introductiecursus zenmeditatie. Je leert hoe je ontspannen en tegelijk alert aanwezig kunt zijn bij wat zich aandient, buiten je en in je. Door deze eenvoudige oefening steeds weer te herhalen, kan er een openheid ontstaan waarin je meer en meer het wonder van het alledaagse kunt ervaren.   

Wat kan zen betekenen voor mijn dagelijks leven?

Dit kan voor iedereen verschillend zijn. Sommige mensen worden rustiger van regelmatig mediteren, anderen juist levendiger. In het algemeen kun je misschien zeggen dat bij mensen die al jaren zazen beoefenen, de neiging om zichzelf voor de gek te houden niet zo goed meer werkt.

Ben je op zoek naar zingeving, verlichting of gewoon wat meer rust in je hoofd? Dan is zen misschien iets voor jou.

Zie ook de pagina met FAQ’s.