Opvolging en traditie in zenboeddhisme

Transmissie

De transmissie van leraar naar leerling is belangrijk voor de zentraditie. Wanneer een leraar het vertrouwen heeft dat een leerling de dharma uit kan dragen en door kan geven, kan de leraar de leerling tot opvolger benoemen.     

Opvolgingslijn

Er is een opvolgingslijn vanaf de Boeddha via Indiase, Chinese, Japanse en Westerse chan- en zenmeesters (mannen en vrouwen). Volgens de legende bracht Bodhidharma in de vijfde of zesde eeuw na Christus boeddhisme vanuit India naar China. Bodhidharma wordt wel gezien als de grondlegger van het chinese chan-boeddhisme. Met de zesde patriarch Huineng kwam chan tot bloei en verspreidde zich over China. Van daaruit verspreidde het zich over Azië. De Japanse zenmeester Dogen Zenji bracht zen naar Japan. Hij wordt gezien als de grondlegger van de Soto-school van zen. In de jaren zestig brachten Maezumi Roshi en andere Japanse zenleraren zen naar de Verenigde Staten. Maezumi Roshi wordt gezien als één van de grote vernieuwers van zen. Hij zag zichzelf vooral als een ‘stepping stone’ voor het doorgeven van de leer van Dogen Zenji, zijn grote voorbeeld. Vanaf Maezumi Roshi ziet de opvolgingslijn er als volgt uit:

Maezumi Roshi

Taizan Maezumi Roshi (1931-1995) kwam in de jaren vijftig als jonge monnik naar Amerika. Hij en zijn opvolg(st)ers stichtten zencentra in de Verenigde Staten, Europa (onder andere in Frankrijk, Polen, Nederland, België, Duitsland, Engeland en Italië) en Mexico. Maezumi Roshi heeft twaalf opvolgers, onder wie bekende zenmeesters als Bernie Glassman (auteur van ‘Erkennen wat is’ en ‘Aanwijzingen voor de kok’), Genpo Merzel Roshi (‘Het oog slaapt nooit’, ‘24/7 Dharma’, ‘Big Mind Big Heart’) en Charlotte Joko Beck (‘Alle dagen zen’). Via hen heeft de zentraditie vaste grond gekregen in onze westerse samenleving en is zij op een nieuwe en gevarieerde manier tot leven gekomen. Maezumi Roshi wordt beschouwd als een van de belangrijkste zenmeesters van onze tijd.

Soten Genpo Roshi

Soten Genpo Roshi, geboren als Dennis Merzel (3 juni 1944) is een Amerikaanse Zen-leraar. Hij is de oprichter van de Kanzeon Sangha, een internationaal netwerk van Zen-scholen. In 1972 begon hij zijn training bij Taizan Maezumi Roshi, in 1980 ontving hij dharmatransmissie van Taizan Maezumi Roshi. In 1984 richtte hij de Kanzeon Sangha op. In 1999 ontwikkelde hij het Big Mind proces, een nieuwe toepassing van het Voice Dialogue proces.

Nico Tenko Tydeman Roshi

Nico Tenko Tydeman Roshi studeerde theologie in Nijmegen en kreeg zijn eerste zenonderricht bij Karlfried Dürckheim in Duitsland. Hij volgde zijn zentraining bij Baker Roshi te San Fransico en bij Thich Nhat Hanh. Sinds 1983 is hij leerling van Genpo Roshi, van wie hij in 2004 de dharmatransmissie ontving en in 2018 inka, ‘the final seal of approval’. Nico Tenko Roshi heeft transmissie gegeven aan achttien leerlingen.

Gretha Jikai Aerts Roshi

Vanaf de oprichting van Zen Centrum Rotterdam werd Niko Tenko Roshi bijgestaan door Gretha Aerts. In 2011 ontving zij van hem transmissie en werd ze spiritueel leider van Zen Centrum Rotterdam. Zij heeft in haar werk met de Rotterdamse sangha steeds de synthese gezocht tussen de oosterse wijsheid en westerse inzichten op het gebied van de psychologie. In 2020 droeg Gretha Jikai Roshi het spiritueel leiderschap van Zen Centrum Rotterdam over aan Helma Jifu Vulink Roshi. Vanaf 2008 leidt ze een zengroep in haar woonplaats Bergen (NH). Gretha Jikai Roshi heeft aan vijf leerlingen dharmatransmissie gegeven.